Motoryka mała to sprawność dłoni i palców. Nie jest cechą wrodzoną i aby jej rozwój był prawidłowy należy ją kształtować i doskonalić od wczesnego dzieciństwa.
Początkowo rozwija się poprzez chwytanie zabawek ( manipulowanie, ściskanie, odkładanie), układanie klocków, trzymanie sztućców, kolorowanie, aż do nabycia umiejętności pisania czy czynności związanych z samoobsługą ( sznurowanie, zapinanie guzików). Doskonalenie motoryki małej odbywa się poprzez swobodny ruch i codzienne czynności oraz w trakcie zabawy. Aby dziecko mogło właściwie wykonać złożone ruchy motoryki małej musi opanować proste ruchy z zakresu motoryki dużej ( chodzenie , bieganie, podskakiwanie, pokonywanie przeszkód, zabawy z piłką, rzucanie, celowanie, jazda na rowerze). Rozwój ogólnej sprawności fizycznej jest istotny dla prawidłowego funkcjonowania rąk i dłoni.
Podstawowe umiejętności w sferze motoryki małej to : kontrolowane ruchy rąk i palców , chwytanie przedmiotów jedną ręką, poruszanie przedmiotami w celu wykonania jakiegoś zadania a także skoordynowane ruchy obu rąk jednocześnie. Są to również precyzyjne ruchy dłoni i palców ,takie jak : pisanie, rysowanie, lepienie z plasteliny, zawiązywanie butów, zapinanie guzików, cięcie nożyczkami, a więc czynności, które wymagają skupienia, precyzji i koncentracji. Aby wspomóc dziecko w rozwijaniu umiejętności z zakresu motoryki małej proponuję kilka ćwiczeń i zabaw, np.:
lepienie z plasteliny lub modeliny
ugniatanie plasteliny i zalepianie nią powierzchni jakiejś ilustracji
malowanie na dużych arkuszach papieru
wycinanie nożyczkami
układanie puzzli, klocków
sortowanie wymieszanych ze sobą produktów ( np.: różne kształty makaronu i fasola )
zabawy ze sznurówką- wiązanie supełków, nawlekanie koralików, przeplatanie, nawijanie na kłębek
Można tez pobawić się z dzieckiem w tzw. zabawy paluszkowe:
łączenie i rozłączanie palców ( obie dłonie jednocześnie i na przemian)
dotykanie palcami kolejno do kciuka ( obie dłonie jednocześnie i na przemian)
splatanie palców w „koszyczek”i „przepychanie” na boki
zabawa „idzie kominiarz po drabinie”
pstrykanie palcami, naśladowanie stukania do drzwi, drapanie pazurkami , granie na pianinie, na gitarze, na trąbce, stukanie palcami naśladujące deszcz;
pocieranie dłoni, głaskanie, klaskanie
zaplatanie palców jeden za drugi - jak haczyki i odciąganie od siebie
nakręcanie nakładek na śruby
zabawy z klamerkami od bielizny – zapinanie i odpinanie naśladujące rozwieszanie prania, chwytanie klamerkami drobnych przedmiotów ( fasolek, guzików, małych klocków) i umieszczanie ich w pojemniku
W zabawach paluszkowych z młodszymi dziećmi możecie Państwo wykorzystać poniższe zabawy z wierszykami.
https://www.youtube.com/watch?v=5lu3fdh94Fc&list=PL-z_y891E6Xw8E7JVbB7FANrGIwdivifG&index=2
https://www.youtube.com/watch?v=xaf9qPkQwA8&list=PL-z_y891E6Xw8E7JVbB7FANrGIwdivifG&index=3
https://www.youtube.com/watch?v=rcDhQnM2R3g&list=PL-z_y891E6Xw8E7JVbB7FANrGIwdivifG&index=5
https://www.youtube.com/watch?v=Hi6gbq9GXdg
https://www.youtube.com/watch?v=CJQFV_i3BFI
Z pozdrowieniami i uśmiechem – Urszula Dąbrowska- rehabilitant :)