Ćwiczenia domowe wyciszające system nerwowy dziecka

Strategie terapeutyczne – teoretyczne podstawy technik wyciszających20160123 koc

System przedsionkowy odbiera wrażenia płynące z każdego rodzaju ruchu. Każda zmiana położenia naszego ciała jest dokładnie rejestrowana przez błędnik. Jest to bazowy układ zmysłowy wspomagającym pracę pozostałych. Razem z systemem czuciowym,
a szczególnie proprioceptywnym (czucie głębokie), który odbiera wrażenia czuciowe z mięśni, ścięgien i stawów normują pracę systemu nerwowego dziecka.

Zakłócenia w pracy obydwu tych układów mogą przyczynić się do niewłaściwego odbioru i przetwarzania informacji dotykowych, słuchowych, wzrokowych czy węchowych.

Małe dzieci przychodzą na świat nie będąc gotowe do zawsze adekwatnego radzenia sobie z różnymi bodźcami z zewnątrz.

Dorośli intuicyjnie kołyszą swoje dzieci, przytulają, głaszczą dostarczając w ten naturalny sposób tych wrażeń, przy których łatwo dziecko się wycisza. Bodźce z ruchu i czucia pełnią regulującą rolę w stosunku do stanu pobudzenia dziecka. Wrażenia wywołane przez mocniejszy nacisk, docisk powodują zmiany w poziomie serotoniny we krwi. Ta z kolei ma wpływ na stan pobudzenia układu nerwowego.

Stymulacja układu proprioceptywnego

Dostarczanie wrażeń czucia głębokiego (propriocepcji) – techniki wyciszające:

  • rano i wieczorem mocniejsze wycieranie dziecka różnymi preferowanymi przez niego fakturami (nogi, ręce, plecy)np. ręcznikami o różnej fakturze;
  • dociskanie, oklepywanie, wałkowanie (wałkowanie dużą piłką, może być piłka typu kangur, wałkowanie butelkami wypełnionymi wodą o innej temperaturze (zimna i ciepła);
  • zabawa „naleśnik”, „hot-dog” - na podłodze kładziemy koc, dziecko kładzie się na jego skraj (głowa dziecka pozostaje na zewnątrz), toczymy dziecko przed sobą (jak beczkę) jednocześnie zawijając dziecko w koc, następnie tocząc odwijamy dziecko;
  • zachęcamy dziecko do przenoszenia, przepychania cięższych rzeczy, dziecko siedzi wraz z rodzicem na podłodze, do koszyka z zabawkami mocujemy linkę i przyciągamy koszyk wypełniony dowolnymi przedmiotami, później możemy go odepchnąć;
  • mocniejsze przytulenie dziecka („niedźwiedzi uścisk”);
  • baraszkowanie, toczenie się, przewracanie na poduchy, materac;
  • bitwa na poduszki, przygotowujemy poduszki różnej wielkości, ciężkości z różnych materiałów, dziecko, rodzic trzyma poduszkę oburącz i poklepujemy się nią po wybranych częściach ciała kolana, plecy, dłonie itp., dodatkowo nazywamy uderzane części ciała;
  • chodzenie, czworakowanie, podskakiwanie, turlanie się po kocyku pod którym umieszczamy różne maskotki, mogą wydawać dźwięki, dziecko może zgadywać kto to? (wcześniej możemy pokazać dziecku co chowamy pod koc);
  • „tunel” - kilka krzeseł stawiamy jedno za drugim i przykrywamy kocem, powstaje tunel, dziecko przeciska się przez niego, jeśli mamy kupiony tunel to możemy wrzucać do niego koce, maskotki, poduchy i dziecko przeciska się przez taki ciasny tunel;
  • zabawa bandażem, zawijamy dziecko bandażem elastycznym, zabawa w mumię, możemy zawijać pojedyncze części ciała ręce, nogi, dziecko usiłuje się samo rozwiązać;
  • zabawa w „klej” - odrywanie dziecka „przyklejonego” do podłoża;
  • zabawa w „paczkę” - rozprostowywanie dziecka udającego paczkę;
  • zabawa w „pomnik” - dziecko siedzi na krześle, dorosły wykonuje próby popychania dziecka w różne kierunki
  • w różnych sytuacjach stosujemy tzw. „ciężką pracę mięsni” (np. noszenie zakupów, wyciąganie prania
    z pralki, podlewanie kwiatków, pchanie koszyka w sklepie, układanie puszek z żywnością w szafce itp.)

Stymulacja układu przedsionkowego:

Zasady stymulacji ruchem:

  1. 1.Każdy rodzaj ruchu, zabawy ruchowej musi być przez dziecko akceptowany.
  2. 2.Nie można forsować ruchu, który wywołuje u dziecka wyraźny niepokój.
  3. 3.Należy stopniować intensywność zabaw ruchowych. (np. rotacje maksymalnie 3-4 obroty w tempie jeden obrót/2 sekundy, ruch liniowy dostosowany do tempa oddychania)
  4. 4.Należy obserwować stan pobudzenia dziecka i dostosować do niego tempo aktywności ruchowej – tempo powinno być średnie i rytmiczne

Przykłady zabaw:

  • ćwiczenia na piłce typu "kangur" lub dużej piłce gimnastycznej, balansowanie na piłce na brzuchu, plecach (jeżeli dziecko na to pozwala), można te ćwiczenia wykonywać wraz z dzieckiem, w trakcie tych ćwiczeń można włączyć muzykę Mozarta lub chorały gregoriańskie;
  • „kołyska" przód, tył, na boki, można te ruchy wykonywać wraz z dzieckiem trzymając je na własnym ciele np. zabawa w zegar: duży zegar bije "bim-bam" ręce wyciągnięte do boku i przenosimy ciężar ciała z jednej strony na drugą, mały zegarek cyka "cyk-cyk" ruchy głową do przodu do tyłu, budzik robi "drrrrryń" potrząsamy całym ciałem;
  • bujanie dziecka w kocu do przodu, tyłu na boki;
  • dziecko siedzi na kocu, a my chwytamy go za rogi i ciągniemy po pokoju, dziecko może także leżeć na brzuchu, plecach, boku, możemy w ten sposób przewozić różne zabawki z jednego miejsca do drugiego;
  • na podłodze kładziemy deskę do prasowania, na której kładziemy dziecko, chwytamy koniec deski przy głowie dziecka lekko unosimy nad podłogę i huśtamy do góry, w dół, na boki;
  • siedzimy na podłodze z podkurczonymi nogami, dziecko chodzi dokoła, a my wystawiamy przeszkody(ręce, nogi), które ono przekracza, przechodzi pod-nad ręką, nogą;
  • stawiamy dwa krzesła jedno za drugim, siadamy na nich wraz z dzieckiem i udajemy, że jedziemy samochodem, kręcimy kierownicą (przechylamy się na boki), hamujemy i dodajemy gazu (ruchy ciała do przodu i do tyłu), jedziemy po nierównej drodze (podskakujemy);
  • na podłodze rozmieszczamy gazety, są to kamienie w wodzie, idziemy gęsiego, przechodząc, skacząc
    z jednego kamienia na drugi, tak aby nie wpaść do wody;
  • na podłodze kładziemy sznur, próbujemy (najlepiej boso) chodzić po leżącym sznurze, możemy także chodzić do tyłu, bokiem itp.;
  • rozstawiamy meble, pudła i wszystko, co może służyć do zbudowania toru przeszkód (coś do przechodzenia pod nad, przez, do wchodzenia i schodzenia) dziecko pokonuje tor przeszkód, w razie potrzeby możemy mu pomóc;
  • zbijanie baniek mydlanych ręką, nogą, rakietkami, łapanie baniek oburącz, w kubeczki;
  • skakanie, przewracanie się na materac dmuchany (materac napompowany nie na max);

* Dodatkowo można także przygotować dziecku w domu kryjówkę, w której będzie mogło wyciszyć się np. mały namiot wypełniony poduchami – pamiętamy o ograniczaniu bodźców sensorycznych: słuchowych – radio, telewizor, komputer nie powinny grać jednocześnie, wzrokowych (rolety w oknach, żeby zminimalizować silne słoneczne światło, błyski latarni, świateł samochodów, w pokoju stosujmy oświetlenie, które nie powoduje mrugania, żarówki LED, a nie jarzeniówki)

Magda Baranow
Certyfikowana Tereputka Integracji Sensorycznej
PS nr 58

Artykuł dostępny na stronie internetowej przedszkola www.psi58.bialystok.pl

Rys. ze strony: http://www.sp.zielone.eu/index.php/9-blog/74-uwaga-rodzice-2